آشنایی با منطقه اراک

شهر اراك مركز استان مركزي و در بين 34 درجه و 5 دقيقه و 30 ثانيه عرض شمالي از خط استوا و 44 درجه و 41 دقيقه و 30 ثانيه طول شرقي از نصف النهار گرينويچ قرار گرفته است.

اين شهر بنا به عللي بدستور فتحعلي شاه قاجار بوسيله يوسف خان گرجي «سپهدار عراق» در سال 1231 هجري قمري (1808 ميلادي) در مرز ميان بخش هاي فراهان و كزاز ساخته
شده است.

چون يكي از اهداف بناي شهر، ايجاد مركزي نظامي و قلعه اي جنگي در بين بخشهاي ، فراهان، دولاخور، كزاز، سربند، چرا و كاپله با چاپلق بوده است. تخست نام شهر يا قلعه نوبنياد
«قلعه سلطان آباد» كه پس از چندي واژه «قلعه» حذف گرديده و فقط با نام سلطان آباد، ناميده مي شد.

آنگاه با نام « سلطان آباد عراق » مشهور گرديد، همانطور كه گفته شد، يوسف خان گرجي، سپهدار قشون يا سپاه عراق بوده و مكاتبات و نامه ها و پيامها از مركز به سپاه عراق و
موجهاي، فراهان،كزاز، سربند، جابن و چرا با عنوان سپهدار، عراق مي رسيده كه بمرور زمان «سلطان آباد عراق» به شهر عراق تبديل گرديده تمام اسناد موجود تا سال 1317
خورشيدي كه در دست است نام اين شهر عراق بوده است.

در سال 1317 هنگام بهره برداري راه آهن سراسري و اتصال راه آهن شمال و جنوب بود و كليه ايستگاههاي راه آهن شمال تا جنوب را با نام شهرها و روستاهاي كنار آنها نامگذاري
نمودند، كه از آن سال نام اين شهر از عراق به اراك تبديل شده است.

اراک به عنوان مرکز استان مرکزي به لحاظ فرهنگي و مذهبي ، يکي از مراکز اصلي تربيت و پرورش انديشمندان ، شعرا ، عرفا ، سياستمداران و بزرگان مذهب شيعه محسوب ميشود.

از مشاهير و علماي ديني و ادبي و فرهنگي اين سرزمين ميتوان به حضرت آيت الله العظمي امام خميني ( ره ) بنيانگذار نظام جمهوري اسلامي ايران ، فخرالدين عراقي ، اديب
الممالک فراهاني ميرزا ابوالقاسم قائم مقام ، ميرزا حسن آشتياني ؛ عباس اقبال آشتياني, ميرزا تقي خان امير کبير ، قائم مقام فراهاني ؛ پروفسور محمود حسابي ، حضرت آيت
الله العظمي اراکي و بسياري مورخين ، سياستمداران ، شعرا ، عرفا و انديشمندان ديگر اشاره کرد.

استان مركزي از جمله استانهاي صنعتي كشور محسوب مي شود، وجود صنايع مادر در اراك اين شهر را به يكي از قطبهاي صنعتي كشور مبدل كرده است. شهرستان اراک از جمله
شهرهايي است که کارخانجات صنعتي متعددي در آن متمرکز شده اند و از مهمترين مراكز صنعتي كشور به شمار مي‌رود. اساس اقتصاد شهر را به ترتيب اهميت ، بخشهاي خدمات ،
صنعت و کشاورزي تشکيل مي دهند.
مهمترين کارخانه هاي صنعتي شهرستان اراک عبارتند از ماشين سازي ، آلومينيوم سازي ، واگن سازي پارس ، کمباين سازي ، هپکو (سازنده ماشين آلات راه سازي) , کارخانه
آونگان ( سازنده پايه هاي فلزي انتقال نيرو ) كارخانه شركت ياسان، كارخناه شركت گام اراك، کارخانه کابل سازي ، کارخانه آذرآب ، کارخانه ادوات کشاورزي، کارخانه هاي توليدي نورد
آلومينيوم و همچنين شهرک صنعتي ناحيه يک واقع در ضلع شرقي اراک شهرک صنعتي ناحيه دو ( ايبک آباد) و ناحيه صنعتي خيرآباد را نام برد. توليدات اين كارخانجات بخش عمده اي
از نياز صنايع داخلي به موارد اوليه و تجهيزات صنعتي را تامين كرده و علاوه بر آن صادرات خارجي محصولات سالانه درآمدهاي غيرنفتي قابل توجهي را براي كشور به ارمغان مي‌آورد.
در بخش كشاورزي نيز با توجه به موقعيت اقليمي خاص منطقه و وجود صنايع توليد تجهيزات مكانيزه كشاورزي در اين ناحيه، منطقه اراك . استان مركزي يكي از بزگرتري توليد كنندگان
محصولات كشاورزي از جمله گندم ، جو ، انگور ، سبزيجات و خشکبار مي‌باشد.
در استان مركزي 112 معدن فعال وجود دارد كه بيشترين آن مربوط به مصالح ساختماني است، از مهمترين معادن استان مركزي مي توان از : سنگ آهن در شمس آباد اراك، معادن
سرب، روي، منگنز، بارتيتين، سنگ تراورتن، گچ و سنگ نمك را مي توان ياد كرد . در اطراف شهر نيمور محلات معادن تراورتن بسيار زياد است .